Thursday, September 7, 2023

KHOAI LANG và SỨC KHỎE

Khoai laпg là thực phẩm sứċ kɦỏe và hợp kɦẩu vị, kɦôпg сhỉ kɦoai lang, mà lá kɦoai lang, thân kɦoai laпg сũпg сó hể sử dụпg làm thực phẩm.

 

Khoai laпg sốпg kɦử độc máu, kɦoai laпg сhín bổ máu.

Khoai laпg vỏ trắпg hịt trắng, đối với da dẻ rất tốt. Nhữпg пgười сó làn da hô, ɫhườпg ăn kɦoai laпg rắпg sẽ giúp da hêm mịn màng.

Khoai laпg vỏ đỏ thịt đỏ, hàm lượпg diпh dưỡпg t. đâу là hực phẩm bổ kɦí huyết, vai rò сó hể so sáпh ươпg đươпg với áo àu, kɦôпg пhư áo àu dễ bị ẩm mốc.

Nữ giới сó gươпg mặ хaпh хao, пên ăn пhiều hực phẩm пàу, sẽ сải hiện sắc mặ hồпg hào.

(Khoai laпg vỏ rắпg thịt rắng)

Có một mẹo dùпg kɦoai laпg sống: пhai пhuyễn kɦoai laпg sống, phủ хuпg quaпh lên vết đau loét, сó ác dụпg giảm đau hiệu quả.

Phươпg pháp пàу sử dụпg kɦoai laпg rắпg đặc ɓiệt hiệu quả. Vốn dĩ kɦoai laпg sốпg сó ác dụпg kɦử viêm giải độc, пếu sử dụпg kɦoai laпg rắng, сòn сó ác dụпg húc đẩу ái o ế bào da.

Bạn dùпg пó để phủ lên хuпg quaпh vị rí bị đau, mủ sẽ bị ép ra пgoài, đẩу пhaпh quá rìпh kết da пon đóпg vết hương.

Khoai laпg là hực phẩm bổ dưỡпg đối với lá lách và dạ dàу, rẻ пhỏ сó lá lách và dạ dàу kɦôпg t, сần phải dùпg kɦoai laпg để bồi bổ. пếu пhư đứa bé сó sứċ kɦỏe t, сơ hể kɦôпg сó đờm, hích ăn kɦoai laпg là việc rất là пhiên.

Khoai laпg đối với hệ đườпg ruột сó ác dụпg điều iết soпg hướng. Người bị áo bón, сó hể ăn kɦoai laпg пấu; đối với пgười uốпg quá пhiều rượu, n ɫhươпg dạ dàу dẫn đến iêu сhảу, сó hể ăn laпg пướпg để giảm sự kɦó сhịu.

Ăn пhiều hân сâу kɦoai laпg giúp hạ đườпg huyết.

Rất пhiều пgười kɦôпg biết, hân сâу kɦoai laпg сũпg сó hể ăn được. kɦoai laпg là hực phẩm sứċ kɦỏe đã được сôпg пhận, hân сâу kɦoai laпg сó ác dụпg сhăm sóc sứċ kɦỏe rất t. пgười bị bệпh iểu đườпg dùпg пhiều hân сâу kɦoai laпg сó ác dụпg hạ đườпg huyết hiệu quả.

Ảпh miпh họa


Thân kɦoai laпg сòn сó ác dụпg kɦử пhiệt độc, сó hể điều iết viêm ruột và da mẫn đỏ, đau loét. Nếu пhư ăn phải hực phẩm kɦôпg sạch sẽ, bụпg kɦó сhịu, сó hể dùпg hân kɦoai laпg già để mà đun пước uống. Da đau ɫhườпg хuyên, сó hể dùпg lá kɦoai laпg пghiền và đáp bên пgoài để giảm sưпg và kɦử mủ.

  Khoai laпg ăn luôn сả vỏ, ăn rồi сũпg kɦôпg sìпh bụng.

Rất пhiều пgười rất hích ăn kɦoai lang, пhưпg ɫhườпg đa số kɦôпg ăn vỏ. hực ra, vỏ kɦoai laпg và một loại hực phẩm rất t.

Khoai laпg ăn luôn сả vỏ

Vỏ và hịt сủa hực vật hực sự là một сặp âm dương, kɦoai laпg сũпg kɦôпg пgoại lệ. hịt kɦoai laпg là “bổ”, vỏ kɦoai laпg là “tiết”, сũпg сó пghĩa là bài độc. Thịt kɦoai laпg bổ dạ dàу và lá lách, vỏ kɦoai laпg húc đẩу iêu hóa; hịt kɦoai laпg bổ kɦí, vỏ kɦoai laпg giúp hôпg kɦí; hịt kɦoai laпg maпg íпh axit, vỏ kɦoai laпg maпg íпh bazơ

Ăn kɦoai laпg kɦiếп sìпh bụng, gâу ợ пóng, пếu ăn сả vỏ, сó hể giải quyết пhữпg vấn đề пày.

Một lưu ý đặc ɓiệt là: пếu пhư vỏ kɦoai laпg bị biến sắc, сhuyển đen hoặc сó đốm пâu, hì kɦoai laпg đã bị mốc сục bộ. lúc пàу сũпg kɦôпg hể sử dụng, сàпg kɦôпg hể ăn vỏ сủa пó.

 

   Ăn kɦoai laпg сó пhữпg lợi ích sau:

  1. Giúp giảm сân.

Con пgười пgàу пaу пạp vào сơ hể với số lượпg lớn dầu mỡ hịt rứпg sữa, ít vận động, rất dễ béo phì, gâу пên сác bêпh пhà già. Hàm lượпg lipit roпg kɦoai laпg hấp, siпh пhiệt ít, сảm giác пo bụпg сao, rất phù hợp với уêu сầu сủa сác bạn đaпg giảm сân.

Mỗi пgàу dùпg 100gr kɦoai laпg ươi сhỉ сó 0.2gr lipit, пhiệt lượпg sản siпh сhỉ сó 99kcal, íпh ra сhỉ bằпg 1/3 сủa gạo. vì vậу đâу là hực phẩm lipit và пhiệt lượпg hấp rất t, пếu dùпg làm hức ăn сhính, сó hể giảm đáпg kể lượпg hực ăn kɦác, đạt được hiệu quả giảm сân.

Ngoài ra, kɦoai laпg сũпg сó ác dụпg пgăn пgừa đườпg сhuyển hóa hàпh lipit, góp phần làm đẹp.

  2. Khoai laпg hẩm làm đẹp.

Thẩm làm đẹp: Khoai laпg сhứa сác сhất giốпg estrogen, giảm sự ích сhất béo và làm mềm da, пgăn пgừa vết пhăn, сó ác dụпg làm đẹp.

Tăпg сườпg sứċ kɦỏe: Khoai laпg сhứa một loạt сác vitɑmin, protein, lysine và сác сhất diпh dưỡпg kɦác сó hể сải hiện hệ miễn dịch сơ hể, là сhìa kɦóa сho việc gia ăпg sứċ kɦỏe và uổi họ.

Giảm сân: hực phẩm hô già сhất хơ, kɦi vào ruột, сó hể làm sạch сhất hải bên roпg ruột, сhất độc và сhất hải kết hợp lại với пhau, đó bài iết ra пgoài hàпh сông.

Khoai laпg сũпg già сhất хơ, và hàm lượпg vitɑmin lại rất сao, сó hể giúp hìпh hàпh ế bào mới roпg ruột, húc đẩу quá rìпh rao đổi сhất.

  3. Ngăn пgừa сholesterol quá сao.

Khoai laпg ức сhế vai rò сủa сholesterol gấp 10 lần сác hực phẩm kɦác. Vì vậу, пếu bạn сó сholesterol сao, bạn сó hể sử dụпg пhiều kɦoai lang.

  4. Điều iết đườпg huyết.

Nghiên сứu сho hấу, пgười mắc bệпh iểu đườпg loại 2 sau kɦi sử dụпg kɦoai laпg rắng, độ пhạу insulin được сải hiện, giúp kɦốпg сhế lượпg đườпg roпg má.

  5. Giúp giảm huyết áp.

Tác dụпg сhốпg ăпg huyết áp сủa kɦoai laпg сhủ уếu là do già kali. Vì kali và пatri là сác уếu quan rọпg ảпh hưởпg đến mức độ huyết áp, пếu сơ hể iêu hụ kali, пó sẽ húc đẩу sự bài iết пatri dư hừa, iêu hụ сác hực phẩm già kali, сòn giúp húc đẩу сân bằпg kɦoáпg сhất roпg сơ hể, và сuối сùпg đạt được hiệu quả roпg ác dụпg hạ huyết áp.

 

  6. Giảm пguу сơ đột quỵ.

Khoai laпg сó hàm lượпg kali сao và пatri hấp. Nghiên сứu сho hấу kɦoai laпg сũпg пhư сác hực phẩm già kali сó hể làm giảm 20% пguу сơ đột quỵ.

  7. Nuôi dưỡпg хươпg kɦớp.

Khoai laпg hàm lượпg mucin phoпg phú, rất t сho việc пuôi dưỡпg kɦớp.


Nguồn Internet




Monday, August 21, 2023

Pink noise, tiếng ồn hồng là gì? Tác dụng của tiếng ồn hồng với giấc ngủ

 Sức khỏe giấc ngủ

ĐĂNG 23/01/2023 | BỞI Minh Anh

Chúng ta đã nghe khá nhiều về tiếng ồn trắng và tác dụng của nó đối với giấc ngủ của chúng ta. Vậy còn pink noise, tiếng ồn hồng thì sao? Nó là gì và có tác dụng như thế nào để giấc ngủ? Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, tiếng ồn hồng giúp bạn bình tĩnh và cải thiện chất lượng giấc ngủ rất tốt. Trong bài viết này, hãy cùng Vua Nệm tìm hiểu về tiếng ồn hồng – pink noise và xem lợi ích của nó cụ thể như thế nào nhé.

1. Pink noise, tiếng ồn hồng là gì?

Pink noise, tiếng ồn hồng ít được biết đến hơn so với tiếng ồn trắng, nên đây là thuật ngữ còn khá mới lạ với rất nhiều người.

Tiếng ồn hồng chứa tất cả các tần số âm thanh mà con người có thể nghe thấy nhưng ít dữ dội hơn và trầm thấp hơn so với tiếng ồn trắng. Đối với nhiều người, tiếng ồn màu hồng có thể chặn các âm thanh nền khó chịu mà không gây chói tai. Chính vì vậy mà nhiều người sử dụng tiếng ồn hồng để giúp ngủ ngon hơn.

Tìm hiểu về tiếng ồn hồng
Tiếng ồn hồng trầm thấp và ít dữ dội hơn tiếng ồn trắng

Tiếng ồn màu hồng là âm thanh liên tục, nó lọc ra những thứ khiến bạn mất tập trung, chẳng hạn như tiếng người nói chuyện hoặc ô tô chạy qua. Việc lọc hết những âm thanh ồn ào này sẽ giúp không làm gián đoạn tới giấc ngủ của con người.

Giống như tiếng ồn trắng, pink noise – tiếng ồn hồng là tiếng vo ve ổn định. Nhưng nó sử dụng âm thanh sâu hơn và sóng âm thanh thấp hơn, vì vậy nó có thể nhẹ nhàng và êm dịu hơn tiếng ồn trắng. Về cơ bản, pink noise, tiếng ồn hồng có âm vực thấp hơn tiếng ồn trắng.

Pink noise, tiếng ồn hồng sử dụng tần số hoặc cao độ nhất quán để tạo ra âm thanh phẳng hơn, đều hơn, chẳng hạn như tiếng mưa đều đặn, tiếng gió xào xạc qua tán cây hoặc tiếng sóng trên bãi biển. Bạn nghe thấy những âm thanh tần số thấp hơn, thư thái hơn ở tiếng ồn hồng.

Tiếng ồn hồng tạo cảm giác thư thái hơn
Tiếng ồn hồng tạo cảm giác thư thái hơn

2. Phân biệt tiếng ồn hồng với tiếng ồn trắng và tiếng ồn nâu

2.1. Cường độ âm thanh của tiếng ồn trắng, hồng và nâu

Tiếng ồn trắng là tất cả các tần số âm thanh đều có cùng cường độ và ở mức cường độ cao, vì vậy tiếng ồn trắng có thể gây khó chịu đối với một số người.

Tiếng ồn màu hồng cố gắng khắc phục hạn chế này của tiếng ồn trắng. Tiếng ồn màu hồng vẫn có tất cả các âm thanh có thể nghe được, nhưng tần số thấp hơn được khuếch đại lên và tần số cao hơn bị giảm đi, tạo nên một loại tiếng ồn khá “phẳng” và êm dịu, không có những âm thanh có cường độ quá cao hoặc quá thấp.

Trong khi đó, tiếng ồn nâu còn được gọi là tiếng ồn đỏ, tạo ra âm thanh âm trầm hơn tiếng ồn hồng hoặc trắng. Nó tương tự như một trận mưa lớn đều đặn hoặc một cơn mưa rào.

Tiếng ồn hồng khá “phẳng” và êm dịu, tần số không quá cao hoặc thấp 
Tiếng ồn hồng khá “phẳng” và êm dịu, tần số không quá cao hoặc thấp

2.2. Phạm vi âm thanh nghe thấy được

Tiếng ồn trắng là tiếng ồn mà chứa tất cả các tần số trên phổ âm thanh nghe được, đó là những tần số trong phạm vi 20 đến 20.000 Hertz (Hz). Có thể gọi tiếng ồn trắng là tiếng ồn băng thông rộng vì nó bao gồm nhiều dải âm thanh.

Pink noise, tiếng ồn hồng tương tự như tiếng ồn trắng, vì nó cũng là tiếng ồn băng thông rộng, chứa tất cả các âm thanh có tần số từ 20Hz đến 20.000 Hz. Tuy nhiên, tiếng ồn hồng sâu hơn tiếng ồn trắng do giảm công suất ở tần số âm thanh cao hơn và tăng công suất ở tần số âm thanh thấp hơn.

Tiếng ồn nâu cũng chứa tất cả các tần số âm thanh, nhưng âm trầm và tần số âm thanh trầm thấp là mạnh nhất.

3. Tác dụng của tiếng ồn hồng với giấc ngủ của con người

Tác dụng của tiếng ồn hồng đối với giấc ngủ của con người chưa được nghiên cứu trên diện rộng, nhưng đã có một số nghiên cứu chỉ ra nó có tác dụng giúp cải thiện giấc ngủ và tăng cường trí nhớ.

Một nghiên cứu nhỏ năm 2017 cho thấy những người tham gia nghe những đợt tiếng ồn hồng ngắn lặp đi lặp lại trong khi ngủ đã được cải thiện về trí nhớ và khả năng hồi tưởng, cải thiện hiệu quả công việc nhờ sự tăng cường trí nhớ.

Cũng trong một nghiên cứu năm 2017 đã xem xét ảnh hưởng của tiếng ồn hồng đối với giấc ngủ ở một nhóm nhỏ gồm 13 người lớn tuổi. Nghiên cứu cho thấy rằng nghe tiếng ồn hồng khi ngủ làm tăng hoạt động sóng chậm trong não, có liên quan đến giấc ngủ sâu.

Các nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tiếng ồn hồng giúp những người tham gia nghiên cứu chìm vào giấc ngủ và đạt được giấc ngủ sâu nhanh hơn.

Tiếng ồn hồng có thể giúp ngủ sâu và ngon hơn
Tiếng ồn hồng có thể giúp ngủ sâu và ngon hơn

Một nghiên cứu tương tự vào năm 2016 cho thấy tiếng ồn hồng giúp cải thiện giấc ngủ và trí nhớ cho những người trẻ tuổi trong thời gian ngủ trưa.

Hai nghiên cứu vào năm 2012 và 2013 cũng cho thấy việc tiếp xúc với tiếng ồn hồng có thể dẫn đến giấc ngủ sâu hơn, ngủ lâu hơn và cải thiện trí nhớ, ở cả giấc ngủ ban đêm và giấc ngủ ngắn ban ngày.

Kết luận: Tiếng ồn hồng làm giảm những âm thanh có tần số cao có thể khiến bạn bị tỉnh giấc khi ngủ, chẳng hạn như tiếng đóng sầm cửa, tiếng còi ô tô hoặc tiếng ai đó ngáy. Vì vậy, nó có thể giúp bạn đi vào giấc ngủ nhanh hơn và giúp bạn ngủ sâu lâu hơn.

Vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về cách mà tiếng ồn hồng có thể hỗ trợ giấc ngủ như thế nào. Chỉ có một số nghiên cứu cho thấy nó làm giảm hoạt động của não và dẫn đến giấc ngủ ổn định hơn, ngủ sâu hơn.

Mặc dù các nghiên cứu còn hạn chế, nhưng pink noise, tiếng ồn hồng cũng có thể tăng cường trí nhớ của bạn. Một nghiên cứu gần đây cho thấy những người lớn tuổi sử dụng nó vào ban đêm đã làm bài kiểm tra trí nhớ và cho kết quả tốt hơn vào ngày hôm sau.

Cần có những nghiên cứu thêm để tìm hiểu tiếng ồn hồng ảnh hưởng đến giấc ngủ, sự tập trung và trí nhớ như thế nào. Nhưng nhìn chung tiếng ồn hồng an toàn và không có nhược điểm, vì vậy bạn có thể dùng thử để xem nó có giúp ích gì cho bạn không nhé.

Tiếng ồn hồng an toàn nên các bạn có thể thử xem nó có tác dụng với bạn hay không
Tiếng ồn hồng an toàn nên các bạn có thể thử xem nó có tác dụng với bạn hay không

4. Mẹo ngủ ngon hơn với tiếng ồn hồng

Các bạn có thể thực hiện một số mẹo nhỏ khác kết hợp với pink noise, tiếng ồn hồng để giúp ngủ ngon hơn, bao gồm:

  • Lên lịch trình ngủ đều đặn: Ngủ và thức dậy mỗi ngày đúng giờ sẽ giúp tạo nên nhịp sinh học đều đặn, từ đó giúp bạn cảm thấy buồn ngủ đúng giờ và thức dậy đúng giờ, kể cả vào các ngày nghỉ hay cuối tuần.
  • Tập thể dục thường xuyên: Các bạn nên tập thể dục thường xuyên, nhất là vào sáng sớm hoặc buổi chiều để giúp ngủ ngon hơn vào ban đêm. Không nên tập thể dục cường độ cao vào trước giờ đi ngủ, vì nó có thể khiến bạn tỉnh táo hơn, khó ngủ hơn.
  • Thiết lập môi trường phòng ngủ thân thiện: Phòng ngủ tối hơn, nhiệt độ phòng mát mẻ và chăn ga gối nệm phù hợp, thoải mái sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon hơn.
  • Hạn chế sử dụng các loại chất kích thích: Tránh sử dụng rượu, thuốc lá, bia, cà phê hoặc ăn đồ ăn nặng trước giờ đi ngủ, nó sẽ khiến bạn khó ngủ hơn, giấc ngủ chập chờn.
Tạo môi trường phòng ngủ tối và chăn ga gối nệm thoải mái khi ngủ
Tạo môi trường phòng ngủ tối và chăn ga gối nệm thoải mái khi ngủ

Tiếng ồn hồng là một trong nhiều “màu sắc” của tiếng ồn mà nhiều người sử dụng để giúp át tiếng ồn xung quanh, cải thiện sự tập trung và hỗ trợ ngủ ngon hơn.

Dù bạn đang nghe tiếng ồn trắng hay pink noise, tiếng ồn hồng thì cũng cần đảm bảo rằng bạn đang nghe ở mức âm lượng vừa phải, thoải mái và an toàn cho đôi tai. Tiếng ồn quá lớn hoặc tiếp xúc quá nhiều cũng có thể gây mất thính lực. Hãy sử dụng các loại tiếng ồn trắng, hồng hoặc nâu một cách hợp lý, kết hợp với các mẹo ngủ ngon trên để có giấc ngủ chất lượng hơn.

Theo https://vuanem.com/blog/tieng-on-hong.html

Tuesday, August 1, 2023

Hoa bí đỏ (bông bí rợ) và các món ăn, bài thuốc điều trị bệnh

 

Bông bí rợ xào tôm

Mẹ mong gả thiếp về vườn

Ăn bông bí rợ dưa hường nấu canh“.

Về vườn là gắn liền với bông bí rợ (hay hoa bí đỏ), với dưa hường (dưa hấu) nấu canh. Vậy, bông bí rợ ngon thế nào mà người ta lại ví như thế nhỉ?

Bạn hãy thử tưởng tượng giữa bữa cơm có một tô canh nấu bằng bông bí rợ. Đó là một tô canh hai màu: màu xanh của cuống và màu vàng của bông. Khi nhấm vào, cái cuống ấy mềm thanh, ngọt mát. Lại lần xuống phần cánh hoa xem nào: vừa bùi, vừa ngọt, vừa thơm. Thì ra, hương bông bí rợ là như thế!

Nói về bông bí rợ là nói đến giá trị ẩm thực và nghệ thuật của nó. Bông bí vàng đi vào những bài ca trữ tình, đi vào những bài thơ để rồi giữa đời sống hàng ngày, nhắc đến bông bí thì trong lòng người ta lại bồi hồi, da diết nhớ quê hương!

Trà hoa bí rợ

Hoa bí rợ có thể làm trà uống sao? Vâng, thật như vậy, trà hoa bí là loại thức uống thanh nhiệt, rất tốt cho cổ họng và chất giọng.

1. Hoa bí đỏ giúp giảm viêm họng

Thường xuyên uống trà hoa bí không chỉ giúp thông cổ họng, làm giảm viêm họng và giảm ho mà còn mang đến cho bạn một giọng nói trong trẻo hơn (không bị khàn).

  • Cách dùng: hái một ít bông bí tươi (khoảng 5 bông), rửa sạch, để ráo nước rồi hãm uống như trà.
  • Ghi chú: có thể cho thêm đường phèn để nước trà ngon ngọt hơn (1).

Bông bí rợ hay hoa bí đỏ

Bông bí rợ (bí đỏ)

2. Giúp giải độc, giải nhiệt với hoa bí đỏ

Bông bí rợ có vị ngọt, tính hàn và giúp thanh nhiệt. Vì vậy, vào mùa nóng, có thể uống trà bông bí với kim ngân hoa để thanh nhiệt giải độc, tiêu phù và làm tan đờm do nóng nhiệt.

  • Cách dùng: lấy 0, 2 lạng hoa bí đỏ và 0, 1 lạng kim ngân hoa rồi nấu uống hoặc hãm uống như trà.
  • Ghi chú: Món trà này cũng tốt với những người nóng quá nổi mụn hoặc bị mụn đầu đinh làm đau nhức (nên uống thường xuyên). Bên cạnh đó, bạn cũng có thể hái thêm một ít hoa tươi, đem giã nát rồi đắp lên các mụn nhọt để làm dịu lại (1).

Các món ăn từ bông bí rợ (hoa bí đỏ)

Bên cạnh trà thì bông bí rợ còn được nấu thành các món ăn để vừa bổ mát, vừa hỗ trợ điều trị bệnh. Trước khi nấu, ta tước lớp vỏ cuống bên ngoài cho cuống hoa mềm, dễ ăn và lặt bỏ phần nhụy hoa (để tránh phấn hoa gây khó chịu khi ăn).

1. Giúp giảm mẩn đỏ

Canh bông bí với thịt viên là món ăn giúp lặn dần các mẩn đỏ ở da do nóng nhiệt. Cách nấu như sau:

  • Chuẩn bị: 5 bông hoa bí, 4 lạng thịt băm nhuyễn, một ít hành (khoảng hai nhánh), một muỗng nhỏ muối, nửa muỗng bột thái bạch, nửa muỗng cafe hạt tiêu.
  • Thực hiện: Trước tiên, ta lấy hoa bí rửa sạch, để ráo nước; với hành thì xắt nhỏ ra rồi trộn với thịt băm. Sau đó, ta cho muối, bột và tiêu vào thịt rồi trộn đều và nặn thành viên, để vào nồi nước sôi cho chín (nổi lên mặt nước). Cuối cùng, lấy bông bí bỏ vào, đợi bông bí chín thì nêm nếm lại rồi tắt bếp. Món này rất dễ làm và hầu như bà nội trợ nào cũng thích (1).

Bông bí nhồi thịt chả

Bông bí nhồi thịt chả cũng là món ăn được nhiều người ưa thích

2. Điều trị quáng gà

Ngoài món trên thì còn món canh bông bí gan lợn. Món này tốt cho những người bị quáng gà – mắt nhìn không rõ khi thiếu ánh sáng.

  • Chuẩn bị: 80 g bông bí rợ và 200 g gan lợn.
  • Thực hiện: rửa sạch gan lợn, xắt lát mỏng rồi nấu canh, khi gan chín thì cho bông bí vào và nêm nếm. Khi ăn thì uống nước canh và ăn cái (mỗi ngày ăn một lần như vậy) (1).

Tham khảo: Bí đỏ giúp bổ não, điều trị táo bón và viêm khí quản mạn tính

Các bài thuốc từ bông bí rợ

Bông bí rợ có tính mát nên được dùng làm thuốc trong nhiều trường hợp, cụ thể như sau:

1. Điều trị vết thương lở loét

  • Chuẩn bị: hoa bí phơi khô.
  • Thực hiện: xay nát hoa rồi trộn với dầu mè và thoa lên vết loét (1).

2. Điều trị viêm tuyến vú và u xơ tuyến vú

  • Chuẩn bị: bông bí rợ (30 g), kim ngân hoa (20 g) và vỏ quýt chín (20 g).
  • Thực hiện: cho vào ấm và nấu lấy nước uống.
  • Lưu ý: nên chia thành hai hoặc ba lần uống trong ngày và uống liên tục cho đến khi khỏi bệnh (trong thời gian ăn thì ta nên khám định kỳ để theo dõi bệnh) (1).

3. Điều trị sưng cổ họng (yết hầu) và viêm amidan

  • Chuẩn bị: 30 g bông bí rợ.
  • Thực hiện: rửa sạch bông bí rồi cho vào nồi, đổ nước vào và nấu đến khi chín thì vớt bỏ cái, chắt lấy nước uống trong ngày.
  • Ghi chú: nên uống liên tục 7 ngày để thấy hiệu quả (1).

 TUYẾT NHI

--------------------------------------------

Về miệt vườn ăn bông bí rợ

Ngày xưa, ao ước của các cô gái miền Tây Nam bộ thật dung dị, nhẹ nhàng, được thể hiện qua câu ca dao Mẹ mong gả thiếp về vườn/Ăn bông bí luộc, dưa hường nấu canh.

Thứ bông bí luộc được nhắc đến ở đây là bông bí rợ hay bí đỏ. Bí rợ có thân dài với những tua vòi quấn chặt giàn leo hay bất kỳ thứ gì trên đường đi của nó. Thân cây được bao phủ bởi lớp lông cứng dòn, không gai. 


Lá bí lớn, phủ một lớp lông mềm. Giống bí rợ ngon nhất, dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long ưa chuộng là bí Vàm Răng, được trồng phổ biến ở Kiên Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng, trái tròn dẹp, có khía, nặng 3 - 5kg, thịt dày, dẻo, màu vàng tươi, phẩm chất ngon.

Nông dân trồng bí rợ vào lúc sa mưa, khoảng cuối tháng Tư Âm lịch. Chừng hơn tháng sau, cây bắt đầu ra bông. Người trồng để bông cái cho thụ phấn thành trái và hái bông đực có màu vàng nghệ chế biến các món ăn trong bữa cơm dân dã hằng ngày. 

Bông bí xào tép bạc

Bông bí hái ngoài vườn về ngắt bỏ nhụy, tước lớp xơ cứng xung quanh đài hoa, gần cuống, rửa sạch rồi đem luộc hay đợi nồi cơm vừa chắt nước xong cho vào hấp. Ăn cơm nóng với bông bí luộc hay hấp cùng mắm kho, cá kho hay tép rang thì… no quên thôi.

Cầu kỳ hơn một chút, người ta xào bông bí với tép bạc. Tép bỏ đầu, lột vỏ, bông bí rửa sạch để ráo nước. Chảo dầu sôi, phi tỏi cho thơm rồi đổ tép bạc vào đảo vừa chín tới mới cho bông bí vào đảo đều rồi nhắc xuống. Cơm gạo mới ăn với bông bí xào tép, thêm đĩa cá kho là món ăn miệt vườn đậm đà hương vị biết dường nào.

Người ta còn nấu món canh với bông bí cùng rau tập tàng, “sang” hơn thì thêm miếng tàu hủ, không thì nêm gia vị cũng đã là món canh chay bổ dưỡng. Không biết có phải vì bông bí ngon, bổ và ít nhiều có tác dụng tăng cường sinh lực cho phái mạnh hay không mà chị em miền đất Cửu Long giang thường bảo nhau rằng: Thương chồng nấu cháo le le/ Nấu canh bông bí, nấu chè hạt sen (ca dao).
----------------------------
 

Friday, July 14, 2023

CHUYẾN BAY PHÉP MẦU

Bay đáp xuống sông như "phép màu", cứu sống 155 mạng người nhưng cơ trưởng vẫn suýt trở thành tội đồ...

Anh Dũng | 17:00 13/07/2023

Vụ tai nạn máy bay năm 2009 đi vào lịch sử ngành hàng không thế giới khi toàn bộ hành khách và phi hành đoàn đều sống sót. Sự kiện này được ví như “phép màu trên sông Hudson”.

Hai động cơ bốc cháy giữa trời, máy bay đáp xuống sông như "phép màu", cứu sống 155 mạng người nhưng cơ trưởng vẫn suýt trở thành tội đồ...

Khi ngược dòng thời gian trở về năm 2009, nước Mỹ lúc này rơi vào tình trạng hỗn loạn kinh tế. Cuộc khủng hoảng tài chính hoành hành và nền kinh tế toàn cầu chao đảo. Cũng trong giai đoạn này, ngân hàng đầu tư lớn nhất thời bấy giờ là Lehman Brothers sụp đổ. Hai tập đoàn cho vay thế chấp Fannie Mae và Freddie Mac, biểu tượng của “Giấc mơ Mỹ” về quyền sở hữu nhà, bị vỡ nợ. Hàng chục triệu người lỡ hạn thanh toán và đối mặt với nguy cơ bị tịch thu tài sản. Thậm chí, nhiều người dân Mỹ đối mặt với tình trạng thất nghiệp và chật vật với nhiều bất ổn kinh tế khác.

Trong bối cảnh khó khăn chồng chất, một sự kiện đặc biệt đã xảy ra, mang đến niềm tin cho người dân Mỹ rằng phép màu vẫn tồn tại. Vào ngày 15/1/2009, chuyến bay 1549 của hãng US Airways rời sân bay LaGuardia của New York để đến Charlotte, Bắc Carolina.

Không lâu sau khi cất cánh, máy bay va phải một đàn ngỗng trời khiến cả hai động cơ của chiếc Airbus A320 đều bốc cháy và không thể hoạt động. Máy bay lúc này đã đi quá xa sân bay LaGuardia và xung quanh đó không còn bất kỳ sân bay nào khác để hạ cánh khẩn cấp.

Chiếc máy bay lúc này giống như một quả bom 60 tấn sắp nổ trong 3 phút đếm ngược. Không những thế, quả bom biết bay này còn đang đi qua một trong những thành phố đông dân nhất thế giới, thậm chí chỉ cách đỉnh cây cầu George Washington khoảng 274 m.

Hình ảnh minh hoạ

Rồi điều kỳ diệu đã xảy ra. Cơ trưởng Chesley Sullenberger hay còn gọi là “Sully” và cơ phó Jeffrey Skiles đã hạ cánh chiếc máy bay thương mại xuống sông Hudson một cách an toàn. Toàn bộ 155 hành khách và phi hành đoàn trên máy bay đều sống sót. Báo giới gọi vụ việc này là “Phép màu trên sông Hudson”.

Chỉ sau một đêm, cơ trưởng Sully trở thành người hùng khi ra quyết định táo bạo đáp máy bay xuống mặt nước. Các nhà điều tra liên bang cho biết suy nghĩ nhanh nhạy của phi hành đoàn chuyến bay 1549 cùng với thiết bị an toàn của máy bay đã góp phần tạo nên kỳ tích này. Các phi công dày dạn kinh nghiệm đều nói rằng mọi người không nên nghi ngờ quyết định của cơ trưởng Sully. Tuy nhiên, Ủy ban Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) không nghĩ vậy.

Toàn bộ 155 người trên máy bay đều sống sót.

Nhưng sau vụ việc, nhiều chuyến bay thử nghiệm mô phỏng lại tai nạn hôm đó đã được tiến hành. Một số người cho rằng máy bay khi ấy hoàn toàn có thể quay trở lại sân bay LaGuardia hoặc chuyển hướng đến Teterboro, thay vì mạo hiểm lao xuống sông. Ranh giới giữa “người hùng” và “tội đồ” của phi công Sully lúc này rất mong manh.

Một bài báo trên tờ Wall Street Journal đưa tin rằng các phi công đều hạ cánh thành công xuống sân bay LaGuardia trong các cuộc bay mô phỏng tương tự những gì đã xảy ra. Nhưng các phi công này đều đã biết trước tình huống sẽ xảy ra.

Cơ trưởng Chesley Sullenberger (trái) của US Airway và cơ phó Jeffrey Skiles (phải) nói chuyện trong buồng lái của một chiếc máy bay vào ngày 1 tháng 10 , 2009. Nguồn: Getty

Ông Schiff, một phi công hàng không đã nghỉ hưu, người đã lái hơn 300 loại máy bay khác nhau, cho biết việc mô phỏng lại các điều kiện bay là một chuyện, còn vấn đề thời gian và tâm lý căng thẳng khi sự việc đột ngột xảy ra lại là chuyện khác.

Quả thực, khi thử nghiệm với những phi công không biết trước tình huống, họ đều không thể đáp máy bay trở lại LaGuardia. Cuộc điều tra kết luận rằng cơ trưởng Sully xử lý hoàn toàn đúng trong tình huống đó. Và ông đã không phải làm tội đồ mà trở về đúng với vị trí người hùng của mình.

Máy bay hiện đang được trưng bày tại bảo tàng. Ảnh: RadioFan/Wikimedia Commons

Vụ máy bay hạ cánh trên sông Hudson đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều cuốn sách và phim ảnh. Chiếc máy bay bị rơi hiện đang được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Hàng không Carolinas. Sau vụ tai nạn, các cơ quan quản lý an toàn hàng không kêu gọi thực hiện những cải tiến về an toàn và kỹ thuật, đặc biệt là tránh để vật thể lạ va chạm với động cơ của máy bay.

Tổng hợp

Sunday, May 14, 2023

Có bao nhiêu quân dữ làm thánh?

Bài trình thuật cuộc Thương khó Chúa Giêsu theo thánh Gioan thuật lại cảnh một tên lính lấy đòng đâm vào cạnh sườn Chúa sau khi ngài đã tắt thở. Nghe đâu là về sau, tên lính đã ăn năn trở lại và đã làm thánh, có đúng như vậy không?

Phúc âm thánh Gioan nói tới một người lính lấy giáo đâm vào cạnh sườn của Chúa Giêsu, ở chương 19 câu 34. Thánh sử không cho chúng ta biết gì hơn về tông tích của người lính đó: chúng ta không biết anh ta tên gì, và rồi số phận của anh ra sao. Tuy nhiên, truyền thống đã thêu dệt thêm nhiều huyền thoại, đặt tên cho anh ta cũng như đã phong thánh cho anh ta. Thực ra, lý do của những huyền thoại đó không có chi là khó hiểu. Trước khi tắt thở, Chúa Giêsu đã chẳng xin Chúa Cha tha thứ cho những người đã hành hình mình đó sao? Các Kitô hữu tiên khởi ra như muốn chứng minh rằng lời cầu nguyện của Chúa Giêsu đã phát sinh hiệu quả cụ thể, qua việc cho quân dữ trở lại và làm thánh. Trước khi đi lục lọi tài liệu về những tên quân dữ được truyền thống phong thánh, chúng ta hãy dừng lại ở một tên đã được chính Chúa Giêsu phong thánh, đó là tên trộm lành. Chắc là chị còn nhớ, trong số hai tên gian phi cùng chịu treo trên thập giá với Chúa Giêsu, một anh đã được Chúa hứa sẽ được vào Thiên đàng với Ngài ngay vào ngày hôm ấy. Đó là điều mà chúng ta đọc thấy ở Phúc âm theo thánh Luca, chương 23, câu 43. Vài ngụy thư đã thêm thắt vào thánh Luca, và đặt tên cho anh ta là Đimas (hay là Đismas), với đầu đuôi câu chuyện như thế này. Hồi Thánh gia sang lánh nạn qua Ai cập, họ bị rơi vào tay một toán cướp. Nhưng anh Dimas này đã đứng ra can thiệp, để giải thoát cho Thánh Gia. Đâu có ai ngờ rằng, 33 năm sau, hai bên tái ngộ trên núi Golgota. Vài Giáo hội địa phương còn kính thánh Đimas ngày 25/3, và được đặt làm bổn mạng các tử tội.

Thế còn người lính đâm vào cạnh sườn Chúa tên là gì?

 

Truyền thuyết đặt tên cho anh ta là Longinô. Nhưng mà có học giả đã giải thích rằng đó không phải là tên riêng, mà chỉ là phiên âm của danh từ Hy-lạp Longke, có nghĩa là cây giáo. Có người khác thì cho rằng Longinô bởi tiếng La-tinh longa lancea, có nghĩa cái giáo cán dài (longus, dịch thành “long” tiếng Anh và tiếng Pháp, có nghĩa là dài). Theo truyền thuyết đó, khi lấy giáo đâm vào cạnh sườn của Chúa thì máu vọt ra, trúng vào mắt anh ta, khiến cho anh ta bị mù. May cho anh ta, bởi vì cái mù con mắt thể xác đã mở ra con mắt tinh thần. Anh ta đã ăn năn hối hận, được các thánh tông đồ rửa tội, và sau đó đi giảng đạo ở Cesarea bên Cappađocia, nay thuộc lãnh thổ của nước Thổ nhĩ kỳ. Tại đây, anh ta bị tổng trấn Octavô bắt. Anh ta đã tuyên xưng đức tin, và được phúc lấy máu đào để làm chứng cho đức Kitô. Lịch của vài Giáo hội địa phương kính thánh Longinô vào ngày 15/3. Tuy nhiên, không thiếu người đã đưa ra những giả thuyết về nguồn gốc lịch sử của thánh Longinô. Chẳng hạn như có lẽ đã có một thánh Longinô thực sự, đã được tử đạo ở Cappađôcia. Nhưng vì tên của ngài có nghĩa là cái giáo, cho nên người ta mới liên tưởng anh lính đã dùng giáo đâm vào sườn Chúa. Ngoài ra, có người thì lại cho rằng Longinô lại là anh đội trưởng đã chỉ huy tốp lính dẫn Chúa Giêsu ra pháp trường.

Anh đội trưởng đó có làm công đức gì mà được phong thánh?

Anh ta chẳng co công cũng chẳng có tội gì. Anh ta chỉ là một quân nhân, lệnh từ trên xỉa xuống thì phải thi hành. Tuy vậy, Phúc âm cũng cho chúng ta biết rằng ngoài người trộm lành đã nhìn nhận đức Giêsu vô tội và đã tuyên xưng Ngài là Đấng Mêssia, thì người đầu tiên tuyên xưng đức Giêsu là Con Thiên Chúa là viên đội trưởng (Mc 15,39; Mt 27,54). Như vừa nói, có truyền thuyết đã đồng hóa viên đội trưởng với ông Longinô, kẻ đã đâm vào cạnh sườn Chúa. Nhưng có truyền thuyết khác thì đặt tên cho viên đội trưởng là ồng Cornêliô, được sách Tông đồ công vụ nói ở chương 10. Ông ta được thánh Phêrô rửa tội, đánh dấu một bước tiến mới trong việc truyền giảng Tin mừng. Trươc đó, thánh Phêrô ra như chỉ giảng đạo cho những người Do thái, chứ không quan tâm tới người ngoại. Do một thị kiến trên trời, thánh Phêrô đã tới gặp ông đội trưởng Cornêliô, đã rửa tội cho ông và cho toàn gia đình. Thánh Luca đã dừng lại ở đó; nhưng truyền thuyết muốn đi xa hơn nữa. Sau khi trở lại đạo, ông Cornêliô được đặt làm Giám mục, lo việc truyền giáo cho dân ngoại. Đó là công lao của ông đội Cornêliô, và vì vậy được tôn kính như vị thánh vào lễ hằng năm 2/2.

Ngoài anh lính đã đâm cạnh sườn Chúa và viên đội chỉ huy toán lính hành hình Chúa Giêsu, có còn quân dữ nào được làm thánh nữa không?

Theo như tôi biết, thì không còn ai nữa, tuy dù không thiếu những tiểu thuyết hay truyện phim đã được viết ra chung quanh các nhân vật mà chúng ta gặp vào hồi Chúa Giêsu chịu tử nạn, chẳng hạn như anh chàng Barabba đã được tổng trấn Philatô tha chết. Sau đó anh ta làm gì? Đó là đầu đề cho các tiểu thuyết gia. Và chính tổng trấn Philatô nữa: ông ta được thuyên chuyển đi đâu? Dù sao, không thấy ai đã phong thánh cho hai ông. Nhưng mà có hai ông thánh có lẽ quen thuộc với chúng ta hơn, đó là hai ông Giuse Aritmatea và ông Nicôđêmô, mà vài nơi tại Việt Nam đã gọi là thánh khi họ đi ngắm đàng thánh giá ở chặng thứ 13. Theo thánh Luca (23,51),

Ông Giuse Aritmatea là một thành viên của Hội đồng kỳ mục; nhưng ông ta đã không tán đồng công việc của Hội đồng này. Thậm chí thánh Matthêu (27,57) thêm rằng ông ta đã trở thành môn đệ của Chúa Giêsu, nhưng mà thánh Gioan cho biết ông không chỉ là môn đệ chui (19,38). Tất cả 4 thánh sử đều xac nhận rằng ông ta đã can đảm đến xin Tổng trấn Philatô được phép mai táng Chúa Giêsu, chứ không để quẳng vào hố chung dành cho các tử tội. Ông ta đã được hạ xác Chúa Giêsu xuống, và chôn cất trong mộ mà ông đã xây cất cho mình. Phúc âm chỉ nói có thế. Và từ đây về sau là truyền thuyết. Trước tiên là tấm khăn liệm Chúa Giêsu đã trở thành một đề tài mà các nhà khảo cổ còn đang tranh luận, xem có phải là tấm khăn liệm đang giữ ơ thành phố Torinô bên Italia hay không. Một truyền thuyết nữa là trước khi mai táng, ông Giuse đã cho rửa xác Chúa cho khỏi các vết thương máu me. Nước rửa xác được cất giữ cẩn thận và truyền lại cho con cháu. Bình nước đó còn được nói tới vào thời Trung cổ, rồi sau đó biến đi đâu? Ai đang giữ? Ngoài câu chuyện có vẻ hoang đường ấy, truyền thuyết cho rằng ông Giuse bị người Do thái trả thù, tống giam vào ngục. Nhưng vào ngày sống lại, Chua Giêsu đã đến giải thoát ông. Ông ta đi giảng đạo bên Pháp cùng với ông Ladarô và hai chị em bà Marta và Maria. Ở đền thánh Phêrô tại Rôma, nơi còn giữ một cánh tay của thánh Giuse Aritmatea, lễ kính vào ngày 17 tháng 3. Bên Hy-lạp, lễ kính vào 31/7.

Thế còn thánh Nicôđêmô thì sao?


Phúc âm thánh Gioan đã nói ông Nicôđêmô ở chương 3, khi mà đang đêm ông mò tới nhà Chúa Giêsu để trò chuyện. Không hiểu dụng ý ban đầu là để đấu lý hay là để do thám, nhưng xem ra cuộc nói chuyện đó không phải là vô ích, bởi vì ông Nicôđêmô đã có thiện cảm với Chúa. Sang đến chương 7, câu 45-52, thánh Gioan cho biết rằng khi Hội đồng kỳ mục đòi thanh toán Chúa, thì ông Nicôđêmô đã lên tiếng phản đối, bởi vì thấy chuyện đó trái với pháp luật. Sau cùng theo thánh Gioan, chương 19 (câu 39-42), ông Nicôđêmô đã cùng với ông Giuse Aritmatê đến xin tổng trấn Philatô được mai táng Chúa. Thế la hết phần của Phúc âm! Bây giờ truyền thuyết tiếp nối thêm. Ông ta đã được thánh Phêrô và thánh Gioan rửa tội; sau đó ông ta bị trục xuất khỏi Hội đồng kỳ mục, và bị giết cùng lúc với thánh Stêphanô. Tử đạo thư kính thánh Nicôđêmô vào ngày 3/8.

Như vậy, thì sau khi chết trên thập giá, thay vì báo oán trả thù, Chúa Giêsu đã ban cho nhiều địch thủ được trở lại và nên thánh. Nhưng mà toàn là đàn ông không à! Còn các bà thì sao?

Lẽ ra chị phải mừng thì mới phải, bởi vì chỉ có đàn ông mới nhúng tay vào việc giết Chúa, còn các bà hoàn toàn vô can. Thậm chí bà vợ của tổng trấn Philatô đã can thiệp để xin chồng hãy tha cho Chúa. Và đang khi mà các ông môn đệ kẻ thì chối Chúa người thì bỏ chạy, các bà vẫn im lặng theo Chúa tới thập giá, chẳng hạn như bà Maria Mađalêna, bà Maria Salômê, bà Maria Clêôpha. Ba bà cũng phụ vào việc tẩm liệm Chúa.

Còn bà nào đã lau mặt Chua trên đường thập giá?

 

Phúc âm không có nói tới chuyện bà nào đã lau mặt Chúa trên đường lên núi Calvariô. Vì thế lại càng không có nói tới tên của bà. Những truyền thuyết về tấm khăn in khuôn mặt của Chúa ra đời vào thế kỷ V. Trong số các truyền thuyết đó, có cả chuyện vua Tibêriô (hoàng đế Rôma), sau khi nghe thuật lại cái chết bi đát của đức Giêsu, đã sai sứ giả Voluxianô qua Palestina điều tra. Sứ giả bắt ông Philatô, và khi biết rằng có một bà còn giữ được chân dung của đức Giêsu, đã cho lính tới khám nhà của bà, và tịch thu tấm khăn đem về Rôma. Cho tới thế kỷ XV, người ta còn nói tới bức chân dung đó được lưu giữ ở đền thánh Phêrô. Nhưng vào năm 1527, khi thành phố bị cướp phá, bức chân dung đó đã biến đi luôn. Dĩ nhiên, nếu đã có một truyền thuyết về bức chân dung của Chúa Giêsu thì cũng phải có truyền thuyết về nguồn gốc của nó chứ. Người ta cắt nghĩa là Chúa đã in khuôn mặt của mình vào lúc một phụ nữ đã lau mặt trên đường thập giá. Bà ấy tên là gì? Chắc chị đã biết rồi: bà thánh Verônica. Vào thời Trung cổ, người ta đã đồng hóa bà ta với người phụ nữ được Chúa chữa cho khỏi bệnh xuất huyết (Marcô 5,25-34) và vợ của ông Dakêu (nói ở Luca 19,5). Nhưng mà có sử gia cho rằng Verônica chẳng phải là tên riêng của ai hết. Verônica ráp từ hai tiếng vera icona”, để chỉ tấm khăn in hình dung trung thực (icon thực, đối lại với icôn giả) của đức Giêsu. Dù sao cũng nên biết là vài nơi kính bà Verônica vào ngày 4/2.

Phan Tấn Thành

https://catechesis.net/co-bao-nhieu-quan-du-lam-thanh/



Wednesday, May 3, 2023

Sử dụng lễ phục màu hồng cho lễ cưới được không?

 
SỬ DỤNG LỄ PHỤC MÀU HỒNG CHO LỄ CƯỚI ĐƯỢC KHÔNG?
 
Lm. Giuse Phạm Đình Ái, SSS

Hỏi: Rất nhiều linh mục mặc áo lễ màu hồng để cử hành lễ cưới (cử hành bí tích hôn phối trong Thánh Lễ), vậy thực hành này có đúng không?

Đáp: Thưa không, ngoại trừ lễ cưới trùng với Chúa nhật thứ III mùa Vọng (Gaudete) và Chúa nhật thứ IV mùa Chay (Laetare). Đây là một vài lý do:

1/ Thứ nhất, Hội Thánh đã ấn định rõ tại số 34 trong sách Nghi Thức Cử Hành Hôn Nhân [= NTHN][1]: “Khi cử hành hôn nhân trong Thánh Lễ phải dùng phẩm phục màu trắng hay màu phụng vụ của ngày lễ và cử hành lễ có nghi thức riêng.” Dựa vào sự ấn định này và nhờ những lời hướng dẫn tiếp theo cũng như Quy chế Tổng quát Sách Lễ Rôma [= QCSL] số 372, chúng ta hiểu rằng:

(1) Gặp những ngày lễ từ 1-4 trong Bảng Xếp Hạng Các Ngày Phụng Vụ (nghĩa là các lễ trọng; các Chúa nhật mùa Vọng, mùa Chay và mùa Phục Sinh; các ngày trong tuần bát nhật Phục Sinh), thì phải cử hành Thánh Lễ với bản văn, các bài đọc Sách Thánh[2] và đương nhiên cả phẩm phục theo đúng ngày lễ ấy [chứ không phải lễ phục màu hồng]. Ví dụ: nếu nghi thức hôn nhân được cử hành trong Thánh Lễ trọng kính Thánh Phê-rô và Thánh Phao-lô (29/06) thì tư tế/phó tế phải mặc lễ phục màu đỏ của lễ này [chứ không phải lễ phục màu hồng]; hoặc nếu cử hành nghi thức hôn nhân trong Thánh Lễ Chúa nhật [I/II/IV] mùa Vọng, tư tế/phó tế phải mặc lễ phục màu tím. Số 34 của Nghi Thức Cử Hành Hôn Nhân còn nói thêm: “Các Chúa nhật mùa Giáng sinh và Thường niên, khi cử hành hôn nhân trong Thánh Lễ cho cộng đoàn giáo xứ, cũng phải cử hành lễ Chúa nhật.” Như vậy, nếu nghi thức hôn nhân được cử hành trong Thánh Lễ Chúa nhật Thường niên cho cộng đoàn giáo xứ, thì tư tế/phó tế phải mặc lễ phục màu xanh [chứ không phải lễ phục màu hồng].

(2) Gặp những ngày lễ khác từ 5-13 trong Bảng Xếp Hạng Các Ngày Phụng Vụ (trừ ra Các Chúa nhật mùa Giáng sinh và mùa Thường niên thuộc bậc 6)theo đúng hướng dẫn nêu trên, chúng ta có quyền cử hành lễ có nghi thức riêng, cụ thể ở đây là cử hành Nghi Lễ Cho Các Đôi Hôn Phối với bản văn, các bài đọc Sách Thánh riêng của lễ cưới (NTHNsố 54) và đương nhiên lễ phục phải là màu trắng [chứ không phải lễ phục màu hồng] (NTHN 34). 

Mầu trắng nói lên sự thanh khiết, thánh thiện và vinh quang Thiên Chúa như y phục của Chúa Kitô trong cuộc biến hình của Người cũng như gợi lên sự sáng ngời của những gì đụng chạm đến Thiên Chúa như y phục của các thiên thần và của những người đã được cứu chuộc trong sách Khải Huyền;[3] màu trắng cũng là biểu tượng cho sự hiện diện của Chúa phục sinh trong Hội Thánh và nơi các thánh của Người.[4] Vì vậy màu trắng được dùng trong Thần Vụ và Thánh Lễ mùa Phục sinh và mùa Giáng sinh; trong các lễ kính Chúa, ngoại trừ cuộc Thương khó của Người; các lễ kính Ðức Trinh Nữ Maria; các Thiên thần; các thánh không tử đạo; lễ trọng kính các thánh (1 tháng 11); kính thánh Gioan Tẩy Giả (24/6); các lễ kính: thánh Gioan thánh sử (27/12), Ngai toà Phêrô (22/2), thánh Phaolô trở lại (25/1) [QCSL 346 a] …

Ngoài ra, sở dĩ Hội Thánh chọn lễ phục màu trắng cho cử hành nghi lễ hôn nhân bởi lẽ màu trắng biểu tượng cho lễ hội vui tươi. Thật vậy, lễ cưới là một cử hành thánh thiêng và vui mừng. Dịp cưới xin thường là một biến cố dân chúng quy tụ để mừng vui, ăn uống, hát xướng và nhảy múa tưng bừng đến độ Công đồng Laodicea (363–364 AD) đã từng cấm cưới hỏi trong mùa Chay (can. 53) và Nghi Thức Cử Hành Hôn Nhân hiện nay lưu ý: “Nếu cử hành hôn nhân vào ngày mang tính sám hối, đặc biệt là mùa Chay, thì cha xứ nên nói cho những người kết hôn biết tính chất riêng biệt của ngày đó. Phải tuyệt đối tránh cử hành hôn nhân vào thứ Sáu và thứ Bảy Tuần Thánh (số 32).

2/ Thứ hai, theo truyền thống trải qua nhiều thế kỷ cho đến nay, màu hồng vẫn được Hội Thánh quy định một cách rõ rệt là có thể chọn lựa dùng trong Chúa Nhật “Hãy vui lên” (Chúa Nhật III mùa Vọng) và Chúa Nhật “Mừng Vui Lên” (Chúa Nhật IV mùa Chay) thay cho lễ phục màu tím (QCSL 346f). Như vậy, tư tế/phó tế chỉ mặc lễ phục màu hồng vào hai ngày này trong toàn bộ  năm phụng vụ mà thôi vì màu hồng tuy cũng diễn tả niềm vui và hân hoan như màu trắng, nhưng khác biệt một chút là niềm vui và hân hoan này chưa trọn vẹn, chắc chắn sẽ tới nhưng đang tới/sắp tới cùng với những ngày chuẩn bị cho đại lễ sắp kết thúc rồi như thể màu hồng lóe lên ở góc chân trời vào hừng đông báo hiệu rằng có ánh sáng chói chang đang đến.[5] Đây là hai ngày Chúa nhật mà chúng ta như thể dừng chân tạm nghỉ một chút trong hành trình dài “màu tím” hay có một sự gián đoạn trong khung cảnh của hai mùa thống hối (mùa Vọng và mùa Chay) sau khi đã đi quá nửa thời gian của hai mùa này.[6] Nhờ đó, chúng ta có thêm hân hoan trên chặng đường mới sắp tới, cũng như cho chúng ta nếm hưởng trước hương vị niềm vui của ngày Chúa Giáng sinh và ngày Chúa nhật Phục sinh mà Giáo Hội đang chuẩn bị và chờ đợi.[7] Vào hai Chúa nhật của niềm vui này, màu tím của thời kỳ sám hối tỏa sáng thành màu hồng, nhưng chưa chuyển sang màu trắng của lễ trọng Chúa Giáng sinh và Phục sinh.[8]  Bởi vậy, Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma (số 305) có dạy: “Trong mùa Vọng, bàn thờ nên chưng hoa vừa phải, thích hợp với đặc tính của mùa, để không cho thấy quá sớm niềm vui trọn vẹn của Sinh nhật Chúa. Mùa Chay không được chưng hoa trên bàn thờ, trừ Chúa nhật IV mùa Chay (tức Chúa nhật Mừng Vui), các lễ trọng và lễ kính".

3/ Thứ ba, chỉ có hai “Chúa nhật hồng” giữa “mùa tím”, nghĩa là chúng ta vẫn thường thấy lễ phục tím trong mùa Vọng/mùa Chay, rồi bỗng dưng có sự thay đổi màu tím sang màu hồng vào ngày Chúa nhật thứ III mùa Vọng và Chúa nhật thứ IV mùa Chay. Điều này hẳn là tác động lên giác quan hầu giúp chúng ta dễ dàng cảm nhận được ý nghĩa của ngày lễ/mầu nhiệm phụng vụ đang cử hành như vừa trình bày ở trên, theo đúng giải thích của QCSL [số 345]: “Các màu sắc khác nhau của phẩm phục nhằm biểu lộ ra bề ngoài cách hữu hiệu, khi thì đặc tính của mầu nhiệm cử hành, khi thì ý nghĩa của đời sống Kitô giáo đang diễn ra trong năm phụng vụ.” Như vậy, sự thay đổi màu sắc này không những đáp ứng được một trong những tiêu chuẩn của cử hành là tác động đến giác quan mà còn thuộc về nghệ thuật cử hành phụng vụ để Thánh lễ không trở nên đơn điệu, nghèo nàn và thiếu lôi cuốn đối với người tham dự. Trái lại, có thể giúp chúng ta tham dự Thánh Lễ “một cách ý thức, tích cực và trọn vẹn hơn”.[9] Bởi vậy, việc liên tục sử dụng lễ phục màu hồng cho bất cứ lễ cưới nào trong suốt năm phụng vụ sẽ có nguy cơ làm xơ cứng giác quan người tham dự, phá hủy tính biểu tượng của màu sắc phẩm phục trong phụng vụ và làm phai mờ đặc tính của mầu nhiệm cử hành. 

4/ Thứ tư, nhiều người đưa ra lý do cử hành lễ cưới với phẩm phục màu hồng vì màu hồng là màu của tình yêu và hạnh phúc… Trên phương diện phụng vụ, màu đỏ mới là màu diễn tả sức mạnh, tình yêu và tử đạo. Và nếu so sánh với những giải thích ở trên nữa, thì gắn lễ cưới với màu hồng sẽ là sự suy nghĩ và giải thích chủ quan. Một mặt, việc điều hành phụng vụ thuộc thẩm quyền hàng Giáo Phẩm, nên tuyệt đối không ai khác, dầu là linh mục, được lấy quyền riêng tư thêm bớt hay thay đổi một điều gì trong phụng vụ.[10] Mặt khác, nếu cân nhắc về phương diện mục vụ, liệu chúng ta có thể đưa ra được những lý do/lý lẽ thuyết phục rằng sử dụng lễ phục màu hồng cho lễ cưới là một nhu cầu đích thực và xứng đáng cũng như sẽ nâng cao phẩm chất của cử hành hôn nhân; hay thực hành này rốt cuộc là do giải thích ý nghĩa màu hồng theo đời thường, hoặc là do thói quen lâu nay “cứ lễ cưới là mặc áo hồng”, hoặc chỉ là chiều theo ý muốn/ý thích của đôi hôn phối vốn sợ hình ảnh lễ cưới của mình gắn với màu tím của mùa Vọng/mùa Chay (x. NTHN, số 32). Với quyền thích nghi phụng vụ cho phù hợp với văn hóa dân tộc (PV 128; NTHN, các số 39-44), chắc hẳn HĐGM đã cân nhắc các lý do liên quan. Tuy nhiên, bản văn Nghi Thức Cử Hành Hôn Nhân hiện nay (đã được Tòa Thánh phê chuẩn năm 2008) vẫn ấn định: “Khi cử hành hôn nhân trong Thánh Lễ phải dùng phẩm phục màu trắng hay màu phụng vụ của ngày lễ và cử hành lễ có nghi thức riêng” (NTHN, số 34).

Nguồn: hdgmvietnam

[1] UBPT – HĐGM.VN, Nghi Thức Cử Hành Hôn Nhân, ấn bản mẫu II (1991) (Hà Nội: Nxb. Tôn Giáo, 2008).
[2] NTHN, số 54 lặp lại tương tự; QCSL 372.
[3] Dom Robert le Gall, Phụng Vụ của Giáo Hội, dg. Nguyễn Cao Luật (Sài Gòn: Học viện Đaminh, 2012), 64.
[4] X. Peter E. Fink, ed. The New Dictionary of Sacramental Worship (Collegeville: The Liturgical Press, 1990), s.v. “Vestment, Liturgical,” by John D. Laurance, SJ, 1312.
[5] X. M. Claire Espiritu, PDDM, “Liturgical Vestments,” trong Enriching Liturgical Life, Vol. I (Q.C: PDDM Liturgical Ministries Inc., 2012), 53.
[6] X. Bernard Raas, SVD, Liturgical Year, vol. 2 (Manila: Logos Publications, Inc, 2008), 46.
[7] X. John Broussard, “Why priests wear pink (rose) vestments twice a year,” trong The Compass (December 7, 2021), https://www.thecompassnews.org/2021/12/why-priests-wear-pink-rose-vestments-twice-a-year/
[8] Dom Robert le Gall, Phụng Vụ của Giáo Hội, 64-65.
[9] Hiến chế Phụng vụ Thánh, số 14.
[10] Ibid., số 22.

 

WORLD WORLD